|
Akwarium Gdyńskie w Gdyni mieści się na słynnym Skwerze Kościuszki, w bezpośrednim sąsiedztwie cumujących na stałe ORP „Błyskawica” i „Daru Pomorza”. Budynek należący do Morskiego Instytutu Rybackiego mieści ekspozycje na trzech piętrach. Mimo, że konstrukcja jest zaadaptowana do celów muzealnych, (co objawia się między innymi niewielką nośnością stropów), a sam obiekt jest daleki od współcześnie budowanych oceanariów, to jednak ekspozycja z pewnością zasługuje na uwagę. Jak na skromny budżet, którym dysponuje ta placówka oraz niewielką kadrę, to co możemy oglądać oraz wysłuchać zasługuje na szczególny szacunek i słowa uznania.
Ponieważ najbliższym nam morzem, zarówno fizycznie jak i kulturowo, jest Bałtyk, od niego proponuję zacząć zwiedzanie, a dokładnie od trzeciego piętra muzeum, które jest poświęcone temu właśnie morzu. Największą atrakcją jest tu duża, plastyczna mapa dna Bałtyku, która daje wyobrażenie o charakterze naszego morza. W gablotach znajdziemy ciekawe ekspozycje: „Bałtyk wczoraj i dziś” oraz „ Ratujmy nasz Bałtyk”. W kilku gablotach możemy podziwiać przedstawicieli fauny Bałtyku, w tym dorsza (Gadus morhua), złowionego w 1974 roku, który osiągnął 120 cm długości i 20 kilogramów masy.
Rzecz jasna, całe rzesze zwiedzających, a szczególnie dzieci, przyciąga możliwość zobaczenia żywych przedstawicieli fauny wodnej. Zaczynając wycieczkę od góry, na drugim piętrze zobaczymy pierwsze akwaria. Zgromadzono tu kilka zbiorników, przedstawiających wybrane gatunki słodkowodne. Na szczególną uwagę z pewnością zasługują co najmniej pięć z nich. W pierwszym, obok arowan czarnych (Osteoglossum ferreirai) o pokaźnych rozmiarach, pływają słodkowodne płaszczki (Potamotrygon motoro - płaszczka plamista), a całość sprawia wrażenie płytkiego, zarośniętego roślinnością strumienia w Ameryce Południowej. Obok, w przestronnym zbiorniku podziwiać można stadko piranii czerwonych (Pygocentrus nattereri), które z uwagi na swą legendarną drapieżność przyciągają tłumy zwiedzających. Miłośników Australii z pewnością zainteresuje obszerne akwarium z kilkoma gatunkami tęczanek (Glossolepis incisus oraz Melanotaenia sp.), zamieszkujących rzeki, strumienie i niektóre jeziora tego kontynentu. Równie ciekawe jest skaliste akwarium imitujące zalana część jaskini, gdzie pływają ślepczyki jaskiniowe (Astyanax fasciatus mexicanus). Nieco na uboczu znajduje się akwarium, a właściwie, akwaterrarium z poskoczkami mułowymi (Periophthalmus barbarus), jednymi z nielicznych ryb, które część życia spędzają na lądzie.
Obok znajduje się wejście do sali dydaktycznej, która dla każdego biologa, zwłaszcza ze zmysłem plastycznym powinna być obowiązkowym punktem wycieczki. Pięknie prezentują się tu cztery ekspozycje o charakterze dioram, prezentujące Antarktydę, zarośla namorzynowe, Morze Sargassowe oraz rafę koralową. Ekspozycję dopełniają ogromne, przeszklone gabloty prezentujące wybrane gatunki fauny wodnej. Możemy tu obejrzeć miedzy innymi jesiotra ostronosego (Acipenser oxyrinchus) złowionego w 1972 roku w ujściu Wisły, a także okazałego rekina młota (Sphyrna sp.), delfina pospolitego (Delphinus delphis) oraz albatrosa (Diomedeidae).
W sali bezkręgowców w kilkunastu dużych gablotach można podziwiać przedstawicieli tej grupy zwierząt, takich jak gąbki (Demospongiae), parzydełkowce (Cnidaria), wieloszczety (Polychaeta), mięczaki (Mollusca), stawonogi (Arthropoda) i szkarłupnie (Echinodermata). Te mniej znane zwierzęta zachwycić mogą wspaniałym ubarwieniem lub niezwykłym zachowaniem czy kształtami ciała. Bardzo interesujący jest na przykład skrzypłocz (Limulus polyphemus), który pojawił się na ziemi ponad 300 milionów lat temu, a występuje współcześnie niemal bez zmian budowy ciała.
Pierwsze piętro w całości zajmują akwaria, zarówno z gatunkami słodkowodnymi, jak i morskimi, których jest tu zdecydowana większość. W każdym ze zbiorników, o pojemności kilku tysięcy litrów można podziwiać interesujące gatunki. W dużych akwariach z wieloma żywymi koralowcami (Anthozoa) uważny obserwator zauważy także rozgwiazdę błękitną (Linckia laevigata), strzykwy (Holothuroidea), krewetki czerwone (Lysmata debelius) oraz znaną głównie z muszli porcelankę arabską (Cypraea arabica), czy też przydacznię łuskowatą (Tridacna squamosa). Daje to wrażenie kawałka rafy koralowej przeniesionej wprost z oceanu do akwarium. W nieco mniejszych zbiornikach odnajdziemy przedstawicieli rozgwiazd (Asteroidea), jeżowców (Echinoidea) oraz skorupiaków (Crustacea) jak na przykład krewetka czyszcząca (Lysmata amboinensis). Całości dopełniają bajecznie kolorowe ryby morskie, jak chociażby ustniczek czarny (Pomacanthus paru), kilka gatunków cherubinków (Centropyge sp.), mandaryn wspaniały (Synchiropus splendidus) czy też pensetnik pomarańczowopręgi (Chelmon rostratus). Nie można oczywiście zapomnieć o kilku gatunkach błazenków (Amphiprion sp.) – rybek spopularyzowanych przez film „Gdzie jest Nemo”. Świat ryb jest naprawdę bogaty i nie sposób wymienić w tak krótkiej relacji nawet wszystkich prezentowanych tu rodzajów. Na uwagę zasługują także ryby może nie tak kolorowe, ale za to urzekające kształtem, czy zachowaniem, jak choćby zając morski (Cyclopterus lumpus), pławikonik żółty (Hippocampus kuda), czy też jadowita skrzydlica ognista (Pterois volitans). Bardzo ciekawa jest przydenna fauna raf koralowych, reprezentowana przez kilka gatunków muren, między innymi murenę cętkowaną (Gymnothorax favagineus) oraz dwa gatunki niewielkich rekinów: rekina bambusowego (Chiloscillium punctatum) i rekina marmurkowego (Atelomycterus macleayi).
Na mnie największe wrażenie zrobiły zbiorniki z fauną Bałtyku, w których podziwiać można było ryby znane raczej z talerza, niż z akwarium, jak dorsz (Gadus morhua), stornia (Platichthys flesus), czy turbot (Scophthalmus maximus). Na uwagę zasługuje też zbiornik z różnymi gatunkami przydennych ryb, preferujących ujścia rzek i chłodne wody morskie, jak chociażby znana z Bałtyku babka bycza (Neogobius melanostomus), czy też kur diabeł (Myoxocephalus scorpius) o nader interesujących kształtach. Duże wrażenie robią także potężne zbiorniki, w których pływają jesiotry syberyjskie (Acipenser baeri baeri) oraz trocie (Salmo trutta) i łososie (Salmo salar). Trudności finansowe nie pozwalają na pokazanie całej fauny naszego rodzimego morza, jednak te gatunki, które możemy w Gdyni podziwiać z pewnością zasługują na uwagę.
Na parterze budynku znajdują się dwa zbiorniki, chyba najlepiej zapadające w pamięć każdego turysty. W pierwszym, o pojemności 16 000 litrów, podziwiać możemy przedstawicieli gadów, a mianowicie żółwia zielonego (Chelonia mydas) i karettę (Caretta caretta). Chętnym do podziwiania tych majestatycznych zwierząt radzę się pospieszyć, w tym roku przynajmniej jeden z żółwi pojedzie do zaprzyjaźnionego oceanarium, specjalizującego się w hodowli żółwi, co być może zaowocuje uzyskaniem przychówku tych rzadkich zwierząt. W nieco mniejszym zbiorniku majestatycznie pływają dwa żarłacze rafowe czarnopłetwe (Carcharinus melanopterus), na razie niespełna metrowe, jednakże rosnące jak na przysłowiowych drożdżach. Warto przy okazji wspomnieć, że jest to najczęściej spotykany gatunek rekina w tropikalnej części Indo-Pacyfiku, który niekiedy atakuje nogi pływaków. Ataki te na szczęście nie są śmiertelne, ale wiele gatunków żarłaczy (Carcharinus sp.) zaliczanych jest do najgroźniejszych przedstawicieli fauny morskiej.
Ciekawe są również najbliższe plany muzeum, planowana jest między innymi sala, w której w kilkunastu terrariach przedstawione będą najbardziej spektakularne gatunki płazów.
Na koniec tej krótkiej relacji pragnę serdecznie podziękować pani Jolancie Gostkowskiej, która jako nasz przewodnik służyła swoja opieką i bezcenną wiedzą oraz nie unikała nawet najbardziej dociekliwych pytań. Wszystkich miłośników przyrody zapraszam do Gdyńskiego Akwarium, bo choć budynek jest stary, to kryje w sobie piękno, o jakie go nawet nie podejrzewacie. Wszystkim zaganianym polecam zaś adres internetowy: www.akwarium.gdynia.pl, gdzie można odbyć wirtualny spacer po oceanarium i pogłębić swoją wiedzę na temat morza. Warto przy okazji wspomnieć, że dla grup zorganizowanych Akwarium prowadzi zajęcia dydaktyczne, a wachlarz oferowanych tematów prelekcji jest naprawdę szeroki.
|
